Je kledingmaat in de winkel zegt weinig over je patroonmaat. Een naaipatroon gaat uit van je lichaamsmaten in centimeters, en die neem je zelf op. Het is in tien minuten gebeurd, en het is de beste tijdsinvestering van je hele naaiproject. Deze gids volgt de meetmethode van ISO 8559-1 en de Europese norm EN 13402, die in Nederland als NEN-EN 13402 en in België als NBN EN 13402 geldt, en de praktijk van patroonmakers zoals Knipmode, Burda en OTTOBRE.
Voor je begint
- Een zacht meetlint van 150 cm, met cm en inch. Een rolmaat uit de gereedschapskist meet niet om je lichaam.
- Een elastiekje of lint om je taille, zo vind je hem steeds op dezelfde plek terug.
- Je gewone ondergoed, en voor bovenwijdte de bh die je onder het kledingstuk gaat dragen.
- Iemand die helpt. Ruglengte, schouderlengte en lichaamslengte meet je niet goed bij jezelf.
- Rechtop en ontspannen staan, voeten iets uit elkaar, armen langs je lichaam, gewoon ademen.
De tabel: alle meetpunten
| Meetpunt | Waar | Waarvoor |
|---|---|---|
| Bovenwijdte (borstomtrek) | horizontaal over het volste deel van de borst | maat kiezen voor tops, jurken, jassen |
| Hoge bovenwijdte | onder de oksels, boven de borst en recht over de rug | maat kiezen bij een grotere cup |
| Onderborstwijdte | direct onder de borst | lingerie, nauwsluitende lijfjes |
| Taillewijdte | op de smalste plek, waar het elastiekje gaat zitten | rokken, broeken, jurken met taillenaad |
| Heupwijdte | over het breedste deel van billen en heupen | maat kiezen voor rokken en broeken |
| Ruglengte | van de halswervel (C7, de knobbel onderaan je nek) tot de taille | lengte van het lijfje |
| Schouderlengte | van halsaanzet tot schouderpunt | schoudernaad |
| Halswijdte | rond de onderkant van de hals | kragen, overhemden |
| Armlengte | van schouderpunt over de licht gebogen elleboog tot pols | mouwlengte |
| Bovenarmwijdte | om het dikste deel van de bovenarm | mouwbreedte |
| Binnenbeenlengte | van kruis tot de vloer | broekslengte |
| Buitenbeenlengte | van taille tot vloer, aan de zijkant | broekslengte |
| Zittende kruishoogte | zittend, van taille tot zitting, aan de zijkant | broeken met een goede pasvorm |
| Lichaamslengte | blootsvoets tegen de muur, van kruin tot vloer | lengtemaat, kindermaten |
Stap voor stap: de drie hoofdmaten
Bovenwijdte
Leg het meetlint om het volste deel van je borst, onder je armen door. Kijk in de spiegel of het aan de achterkant niet omhoog kruipt. Het moet recht liggen, parallel aan de vloer.
Taillewijdte
Bind een elastiekje om je middel en buig een paar keer opzij. Het elastiekje zakt vanzelf naar je natuurlijke taille. Meet daar, zonder je buik in te trekken. Laat het elastiekje zitten: je hebt het nodig voor ruglengte en heup.
Heupwijdte
Ga zijwaarts voor de spiegel staan en zoek het breedste deel van je billen. Dat ligt bij de meeste mensen 18 tot 23 cm (7 tot 9 in) onder de taille. Meet daar rondom, recht. Noteer ook hoe ver onder de taille je gemeten hebt: dat staat in veel patronen als heuphoogte.
Hoge bovenwijdte en je cupmaat
Patronen van de grote Amerikaanse merken (Big 4) zijn getekend voor een B cup, met ongeveer 5 cm (2 in) verschil tussen bovenwijdte en hoge bovenwijdte. Is jouw verschil groter dan 6,3 cm (2 1/2 in)? Kies dan je maat op je hoge bovenwijdte, zodat schouders, hals en armsgat goed passen, en maak de voorkant ruimer met een borstaanpassing (full bust adjustment).
| Bovenwijdte min hoge bovenwijdte | Cup in patroontermen | Extra ruimte in het voorpand |
|---|---|---|
| tot 6,3 cm (2 1/2 in) | A of B | niet nodig |
| 6,3 tot 7,6 cm (2 1/2 tot 3 in) | C | ongeveer 1,3 cm (1/2 in) |
| 7,6 tot 10,2 cm (3 tot 4 in) | D | ongeveer 1,9 cm (3/4 in) |
| meer dan 10,2 cm (4 in) | groter dan D | ongeveer 3,2 cm (1 1/4 in) |
Let op: dit is de cup van het patroon, niet je bh-maat. Bh-maten werken met een ander systeem.
Broekmaten: zittend meten
Voor een broek die goed zit, meet je ook zittend. Ga rechtop op een harde stoel zitten. Meet aan de zijkant van de taille (het elastiekje) tot de zitting. Dat is je zittende kruishoogte. Vergelijk die met het patroon, en pas de lengte tussen taille en kruis aan voor je knipt.
Kinderen en baby's meten
- Kinderen: in Europa is de kindermaat je lichaamslengte in centimeters, in stappen van 6 cm: 92, 98, 104, 110, 116, 122 en verder. Meet blootsvoets tegen de muur, met een boek plat op het hoofd.
- Baby's: meet liggend, van kruin tot hiel, met het beentje voorzichtig gestrekt. OTTOBRE geeft die methode in zijn maattabellen.
- Groei: meet om de paar maanden opnieuw. Kinderen groeien sneller dan je naait.
Hoe je maten in een patroon gebruikt
- Zoek je maat in de maattabel van het patroon: bovenwijdte voor bovenkleding, heupwijdte voor rokken en broeken.
- Tussen twee maten? Kies de kleinere voor een strakkere pasvorm of een kleine botbouw, de grotere voor een ruimere pasvorm. Je kunt ook tussen maten in tekenen: bovenwijdte in maat 38, heup in maat 40.
- Kijk naar de afgewerkte maten. Die staan op veel patronen. Het verschil met je lichaamsmaat is de bewegingsruimte (ease). Een nauwsluitende jurk heeft weinig, een jas veel.
Welke maattabel bij welk merk hoort, en hoe Knipmode, Burda, OTTOBRE en de Big 4 van elkaar verschillen, lees je in maattabel voor naaipatronen.
Je maten noteren
| Meetpunt | cm | in |
|---|---|---|
| Bovenwijdte | ||
| Hoge bovenwijdte | ||
| Taillewijdte | ||
| Heupwijdte (op ... cm onder de taille) | ||
| Ruglengte | ||
| Binnenbeenlengte | ||
| Zittende kruishoogte | ||
| Lengte |
Noteer de datum erbij. Meet opnieuw na een half jaar, na een zwangerschap of als je merkt dat je kleding anders zit.
Veelgemaakte fouten
- Over een trui gemeten. Altijd over het ondergoed dat je onder het kledingstuk draagt.
- Meetlint scheef. Aan de achterkant zakt het vaak. Kijk in de spiegel of vraag hulp.
- Te strak getrokken. Het meetlint moet aanliggen zonder in te snoeren. Je moet er nog een vinger onder kunnen schuiven.
- Winkelmaat gekozen. Een patroonmaat 40 is iets anders dan een confectiemaat 40. Ga altijd uit van je lichaamsmaten.
- Buik ingehouden. Gewoon ademen. Een kledingstuk moet passen op de dag dat je het draagt.
Meten met Inchy in de SewNQuilt app
In het Atelier van SewNQuilt maak je een maatprofiel voor jezelf, je gezin en zelfs je huisdier. Inchy, de spanrups, begeleidt je langs 47 meetpunten, elk met een tekening, en noteert alles in centimeters en inches. Een volledig profiel duurt ongeveer vijf minuten. Daarna leest Maatzoeker je maat in de officiële maattabellen, van de Big 4 tot Burda en OTTOBRE.
Haal SewNQuilt in huis en meet je eerste profiel met Inchy.
Veelgestelde vragen
Hoe meet ik mijn bovenwijdte?
Horizontaal over het volste deel van je borst, onder je armen door, met de bh die je onder het kledingstuk draagt. Het meetlint ligt recht, ook op je rug.
Waar meet ik mijn heupwijdte?
Over het breedste deel van je billen en heupen. Bij de meeste mensen ligt dat 18 tot 23 cm (7 tot 9 in) onder de taille.
Wat is de ruglengte?
De afstand van de halswervel (de knobbel onderaan je nek als je je hoofd buigt) tot je taille, gemeten langs de ruggengraat. Laat iemand je helpen.
Wat is de hoge bovenwijdte?
De omtrek onder de oksels, boven de borst en recht over de rug. Is je bovenwijdte meer dan 6,3 cm (2 1/2 in) groter, kies dan je patroonmaat op de hoge bovenwijdte.
Moet ik mijn maten in cm of inch opnemen?
Bij Europese patronen in centimeters. Bij Amerikaanse patronen staan de maattabellen ook in centimeters, maar de patronen zelf werken in inches. Noteer allebei, dan ben je altijd klaar.
Waarom past mijn winkelmaat niet bij mijn patroonmaat?
Confectiematen zijn verkoopmaten en verschillen per merk. Patroonmaten gaan uit van lichaamsmaten. Vergelijk daarom altijd je gemeten maten met de tabel van het patroon.
Verder lezen
Bronnen
- ISO 8559-1:2017, Size designation of clothes, anthropometric definitions for body measurement, https://www.iso.org/standard/61686.html, gecontroleerd op 31-10-2026.
- EN 13402-3, Size designation of clothes, measurements and intervals, https://iteh.eu/catalog/standards/cen/75aa24eb-beef-417a-8010-5bf9fce5c968/en-13402-3-2004, gecontroleerd op 31-10-2026.
- Big 4 fit brochure (1998, via Threads Magazine), https://images.threadsmagazine.com/app/uploads/2008/10/11135606/fitbroch.pdf, gecontroleerd op 31-10-2026.
- OTTOBRE design, maattabellen en meetinstructies, https://www.ottobredesign.com/pages/size-charts, gecontroleerd op 31-10-2026.
- McCall en Simplicity, meetinstructies (pdf), https://www.hobbycraft.co.uk/on/demandware.static/-/Library-Sites-hobbycraft-uk-content/default/images/brand/simplicity/hobbycraft_simplicity_measurement_chart.pdf, gecontroleerd op 31-10-2026.
Fotoverantwoording
- Jahra Tasfia Reza op Pexels, ID 38835539, https://www.pexels.com/photo/close-up-of-tape-measure-and-sewing-pins-38835539/
- Screenshot: SewNQuilt app (eigen opname).
- Tekeningen: SewNQuilt tekenengine.