Wierzch gotowy? Brawo! Teraz spód. To miejsce, w którym łatwo zaoszczędzić kilka metrów tkaniny, bo dla tej samej narzuty zakup może wynosić 2,60 m albo 7,70 m. Wszystko zależy od szerokości tkaniny i kierunku szwu. Poniżej znajdziesz gotowe tabele i prostą metodę, która zawsze działa.
Tabela: spód narzuty w metrach
Założenia: zapas 10 cm z każdej strony (pikowanie na longarmie), szew łączący 1,5 cm, zakup zaokrąglony w górę do 10 cm. Szerokość użytkowa to szerokość tkaniny po odcięciu brzegów (krajek): 102 cm dla bawełny 110 cm, a dla szerokich tkanin przyjmujemy nominalną szerokość minus 4 cm.
| Narzuta | Spód | Bawełna 110 cm | Bawełna 160 cm | Pościelowa 220 cm | Pościelowa 240 cm | Szeroka 274 cm |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 100 x 140 cm (kocyk) | 120 x 160 cm | 2,40 m (2 bryty, szew poziomy) | 1,60 m | 1,20 m | 1,20 m | 1,20 m |
| 130 x 160 cm (koc) | 150 x 180 cm | 3,00 m (2 bryty, poziomy) | 1,80 m | 1,50 m | 1,50 m | 1,50 m |
| 150 x 200 cm | 170 x 220 cm | 4,40 m (2 bryty, pionowy) | 3,40 m (2 bryty, poziomy) | 2,20 m | 1,70 m | 1,70 m |
| 160 x 235 cm (łóżko 90) | 180 x 255 cm | 5,10 m (2 bryty, pionowy) | 3,60 m (2 bryty, poziomy) | 2,60 m | 2,60 m | 1,80 m |
| 210 x 235 cm (łóżko 140) | 230 x 255 cm | 6,90 m (3 bryty, poziomy) | 4,60 m (2 bryty, poziomy) | 4,60 m | 2,60 m | 2,30 m |
| 230 x 235 cm (łóżko 160) | 250 x 255 cm | 7,50 m (3 bryty, poziomy) | 5,00 m (2 bryty, poziomy) | 5,00 m | 5,00 m | 2,50 m |
| 250 x 235 cm (łóżko 180) | 270 x 255 cm | 7,70 m (3 bryty, pionowy) | 5,10 m (2 bryty, pionowy) | 5,10 m | 5,10 m | 2,60 m |
Rozmiary narzut na łóżka pochodzą z naszej tabeli wymiarów narzut (wersja zakrywająca materac).
Bawełnę pościelową (satynę, perkal, korę) w Polsce często spotkasz w szerokościach 160, 220 i 240 cm, a specjalne szerokie tkaniny na spód quiltu (wide back) mają 274 cm (108 in). Sprawdź szerokość w opisie tkaniny przed zakupem.
Ta sama tabela w calach i jardach
Dla wzorów amerykańskich: bawełna 42 in (użytkowo 40 in), zapas 4 in z każdej strony, wide back 108 in (użytkowo 104 in), zakup w krokach po 1/8 yd.
| Narzuta | Spód | Szew pionowy | Szew poziomy | Wide back 108 in |
|---|---|---|---|---|
| 36 x 52 in (łóżeczko) | 44 x 60 in | 3 3/8 yd | 2 1/2 yd | 1 1/4 yd |
| 60 x 70 in (koc) | 68 x 78 in | 4 3/8 yd | 3 7/8 yd | 2 yd |
| 70 x 90 in (twin) | 78 x 98 in | 5 1/2 yd | 6 1/2 yd | 2 1/4 yd |
| 90 x 95 in (queen) | 98 x 103 in | 8 5/8 yd | 8 1/4 yd | 2 3/4 yd |
| 108 x 95 in (king) | 116 x 103 in | 8 5/8 yd | 9 3/4 yd | 3 1/4 yd |
Pogrubiony jest tańszy wariant z bawełny 42 in.
Jak samodzielnie obliczyć spód
Krok 1: rozmiar spodu
Szerokość narzuty + 2 x zapas i długość narzuty + 2 x zapas. Większość osób pikujących na longarmie prosi o co najmniej 10 cm (4 in) z każdej strony i prostokątny spód. Przy pikowaniu na własnej maszynie lub ręcznie wystarczy 5 do 8 cm (2 do 3 in).
Krok 2: liczba brytów
Każdy szew zabiera około 1,5 cm (1/2 in) szerokości. Dlatego:
Bryty = zaokrąglij w górę((wymiar spodu minus 1,5 cm) / (szerokość użytkowa minus 1,5 cm))
Krok 3: porównaj oba kierunki
- Szew pionowy: bryty biegną wzdłuż narzuty. Tkanina = liczba brytów x długość spodu.
- Szew poziomy: bryty biegną w poprzek. Tkanina = liczba brytów x szerokość spodu.
Kupujesz mniejszą wartość, zaokrągloną w górę do 10 cm (lub do 1/8 yd).
Przykład w centymetrach
Narzuta 150 x 200 cm, spód 170 x 220 cm, bawełna 110 cm (użytkowo 102 cm).
- Szew pionowy: (170 minus 1,5) / (102 minus 1,5) = 1,68, czyli 2 bryty. 2 x 220 cm = 440 cm.
- Szew poziomy: (220 minus 1,5) / (102 minus 1,5) = 2,17, czyli 3 bryty. 3 x 170 cm = 510 cm.
- Wynik: szew pionowy, kupujesz 4,40 m.
Ta sama narzuta z bawełny 160 cm (użytkowo 156 cm): pionowo (170 minus 1,5) / (156 minus 1,5) = 1,09, więc 2 bryty po 220 cm = 4,40 m. Poziomo (220 minus 1,5) / 154,5 = 1,41, więc 2 bryty po 170 cm = 3,40 m. Wynik: 3,40 m ze szwem poziomym.
Przykład w calach
Narzuta 60 x 70 in, spód 68 x 78 in, użytkowo 40 in.
- Pionowo: 2 bryty x 78 in = 156 in, czyli 4 3/8 yd.
- Poziomo: 2 bryty x 68 in = 136 in, w górę do 3 7/8 yd.
- Wynik: szew poziomy.
Porównanie na wykresie
Szeroka tkanina: spód bez szwu
Tkanina szeroka 240 cm lub wide back 274 cm (108 in) daje spód bez szwu dla większości narzut. Rachunek jest wtedy prosty: jeśli krótszy bok spodu mieści się w szerokości użytkowej, kupujesz krótszy bok jako długość. Jeśli mieści się tylko dłuższy bok, kupujesz dłuższy.
Przykład: spód 230 x 255 cm i tkanina 240 cm (użytkowo około 236 cm). 255 cm się nie mieści, ale 230 cm tak. Kładziesz więc 230 cm w poprzek tkaniny i kupujesz 2,60 m długości (255 cm zaokrąglone w górę).
Uważaj na kierunek wzoru. Nadruk z wyraźną górą i dołem (domki, napisy, zwierzęta) decyduje, który bok spodu leży wzdłuż tkaniny. Wtedy kupujesz długość zgodną z kierunkiem wzoru, nawet jeśli wyjdzie dłuższa.
Przygotowanie spodu: żeby leżał płasko
- Odetnij brzegi (krajki). Są gęściej tkane i kurczą się inaczej niż reszta tkaniny.
- Zszyj bryty prawą stroną do prawej, z zapasem 1,5 cm (1/2 in) i zwykłą długością ściegu.
- Rozprasuj szew na boki. Leży płasko i nie odznacza się na wierzchu.
- Przytnij spód pod kątem prostym. Longarm potrzebuje prostokąta z kątami 90 stopni.
- Ocieplinę przytnij na wymiar spodu. Kawałki ociepliny łącz na styk zygzakiem lub taśmą do łączenia, nigdy na zakładkę.
Wskazówka dla longarmu: wiele osób pikujących na longarmie woli szew poziomy, równoległy do wałków ramy, bo napięcie rozkłada się wtedy równo. Zapytaj osobę, która będzie pikować Twoją narzutę, zanim zszyjesz bryty.
Najczęstsze błędy
- Liczenie z pełną szerokością tkaniny. Bawełna 110 cm po odcięciu krajek ma około 102 cm. Licz zawsze z szerokością użytkową.
- Sprawdzony tylko jeden kierunek szwu. Przy narzucie 150 x 200 cm szew pionowy oszczędza 70 cm bawełny 110 cm.
- Za mały zapas. Na longarmie spód jest naciągany na ramę. 10 cm (4 in) z każdej strony to bezpieczny wybór.
- Pominięte pranie. Jeśli tkaniny wierzchu były prane, wypierz też spód, żeby wszystko kurczyło się tak samo.
Spód, lamówka i ocieplina jednym dotknięciem w SewNQuilt
W aplikacji SewNQuilt wybierasz rozmiar narzuty, a Inchy liczy spód, lamówkę i ocieplinę naraz w Szybkim planie quiltu. Kalkulator spodu porównuje szew pionowy, poziomy i szeroką tkaninę obok siebie, pokazuje rozmieszczenie szwów i od razu podaje metry do kupienia. Planujesz w centymetrach i kupujesz w metrach albo planujesz w calach i kupujesz w jardach.
Pobierz SewNQuilt i policz następny spód w kilka sekund. W przeglądarce pomoże Ci darmowy kalkulator spodu quiltu.
Najczęstsze pytania
O ile większy powinien być spód narzuty?
Przy pikowaniu na longarmie o 10 cm (4 in) z każdej strony, czyli o 20 cm (8 in) na szerokość i długość. Przy pikowaniu na domowej maszynie lub ręcznie wystarczy 5 do 8 cm (2 do 3 in) z każdej strony.
Ile materiału na spód kocyka dla dziecka?
Kocyk 100 x 140 cm potrzebuje spodu 120 x 160 cm. Z bawełny 110 cm to 2,40 m ze szwem poziomym, z bawełny 160 cm 1,60 m, a z tkaniny 220 cm tylko 1,20 m.
Szew pionowy czy poziomy na spodzie narzuty?
Oba są tak samo trwałe. Decyduje zużycie tkaniny: policz oba kierunki i wybierz mniejszą ilość. Przy longarmie wiele osób woli szew poziomy.
Czy na spód narzuty mogę użyć bawełny pościelowej?
Tak, to bardzo dobry wybór. Satyna bawełniana, perkal czy kora w szerokości 220 lub 240 cm dają spód bez szwu nawet dla dużych narzut. Wybierz 100 procent bawełny o podobnej gramaturze jak wierzch i wypierz ją przed szyciem, jeśli wierzch też był prany.
Czy trzeba odcinać brzegi tkaniny na spód?
Tak. Krajka jest gęściej tkana i kurczy się w praniu inaczej niż reszta tkaniny. Odetnij ją przed zszyciem brytów.
Czy mogę zszyć spód z resztek?
Oczywiście, patchworkowy spód to piękny dodatek. Pilnuj tylko, żeby gotowy spód miał zapas z każdej strony, a szwy były płasko rozprasowane.
Czytaj dalej
Źródła
- SewNQuilt Quilting Standards, sekcja 8 (spód: zapas 4 in, 10 cm, wzór na bryty, przykłady) i sekcja 3.1 (szerokości tkanin: bawełna 42 do 45 in, wide back 108 in, 274 cm), na podstawie praktyki longarmowej i danych producentów.
- Hobbs Bonded Fibers, ocieplina i łączenie kawałków, https://www.hobbsbatting.com/, sprawdzono 31.10.2026.
- NIST, SI units of length (1 in = 2,54 cm, 1 yd = 0,9144 m), https://www.nist.gov/pml/owm/si-units-length, sprawdzono 31.10.2026.
Źródła zdjęć
- Erik Mclean, Pexels, ID 8266834, https://www.pexels.com/photo/handmade-patchwork-quilt-8266834/
- Zrzut ekranu: aplikacja SewNQuilt (własny).
- Rysunki: silnik rysunkowy SewNQuilt.